اهمیت کبد در بدن

اهمیت کبد در بدن

در يک فرد بالغ Kg 1.5 وزن دارد .در بالا و سمت راست حفره شکمي قرار دارد

ساختار کبد :

 از دو لوب تشکيل شده :از طريق مجراي صفراوي با کيسه صفرا در ارتباط است.

عروق خوني کبد:

خون سه عضو (معده، طحال و روده )قبل از ورود به جريان خون اصلي از طريق وريد پورتال وارد کبد شده و بعد از ان وارد جريان خون اصلي مي شوند.

خون اکسيژن دار  از طريق سرخرگ هپاتيک از آئورت وارد کبد مي شود و بافت کبد را اکسيژن رساني مي کند.

در کبد خون سرخرگ هپاتيک و خون وريد پورتال با هم مخلوط شده و بعد وارد جريان خون اصلي مي شود.

اهمیت کبد در بدن

 

اعمال کبد:

 الف) ذخيره کننده:

گليکوژن

خون

آهن

ويتامين ها

ب)  ترشح صفرا

ج)  دفع مواد زائد

د) ساخت عوامل انعقادی

اعمال متابوليکي کبد:

 متابوليسم کربوهيدراتها:

  1. ذخیره گلیکوژن
  2. تبديل گالاکتوزوفروکتوزبه گلوکز
  3. گلوکونئوژنز

2 متابوليسم چربي :

  1. اکسیداسیون اسید چرب
  2. ساخت کلسترول و ليپوپروتئينس
  3. ساخت چربي از کربوهيدراتها و پروتئين

متابوليسم پروتئین :

  1. ساخت پروتئین های پلاسما
  2. دآمیناسیون
  3. تشکيل اوره

ذخيره گليکوژن:

 گلوکز پس از جذب يا برای توليد انرژی بکار مي رود يا بشکل گليکوژن در کبد ذخيره مي شود . سلولهاي کبدی می توانند 5تا 8 درصد وزن خود گليکوژن ذخيره کنند.

فرايند تشکيل گليکوژن :

گلوکز-  گلوکز-6-فسفات – گلوکز-1-فسفات- يوريدين دی فسفات -گليکوژن

وقتي گلوکز خون پايين باشد ،گليکوژن طي فرايندگليکوژنوليز شکسته شده و اين کمبود را جبران مي کند . گليکوژنوليز از طريق برگشت واکنش تشکيل گليکوژن صورت نمي گيرد بلکه هر يک از ملکول هاي گلوکز از پلی مر گليکوژن از طريق فسفريلاسيون  جدا مي شوند.

ذخيره خون :

مقدار زيادی خون مي تواند در کبد ذخيره شود . حجم خون کبد بطور معمول 450 ليتر يا 10 درصد کل حجم خون بدن است . گاهی 5/. تا 1 ليتر خون اضافی در سينوس هاي کبدي مي تواند ذخيره شود . کبد يک عضو قابل اتساع است و خون اضافی بدن را مي تواند در خود ذخيره  کند و در هنگام نياز بدن به خون فراهم کننده خون مورد نياز بدن است.

ذخيره آهن :

در سلول هاي کبد پروتئيني به نام آپو فريتين وجود دارد که مي تواند که با آهن ترکيب شود . وقتي مقدار آهن در مايعات بدن زياد شود آپوفريتين با آنها ترکيب شده و تشکيل فريتين را مي دهند و در سلول هاي کبد ذخيره مي شوند، وقتي بدن به آهن نياز داشته باشد کبد اين نياز را برطرف مي کند .

ذخيره پروتئين :

بسياري از ويتامينهاي محلول در چربي و بعضي از ويتامين هاي محلول در آب در کبد ذخيره مي شود بيشترين ويتامين ذخيره شده در کبد ويتامين A ،D، B12 هستند.

دفع مواد زائد :

کبد در سم زدايي و دفع بسياري داروها از جمله سولفاناميد و اريترومايسين نقش مهمي دارد . بعضي از هورمون ها نيز توسط کبد دفع مي شوند از جمله تمام هورمون هاي استروئيدي مثل : استروژن ، کورتيزول و آلدوسترون

ساخت مواد انعقادی :

در کبد موادي که در فرايند انعقاد خون نقش دارند را ساخته می شوند، از جمله: فيبرينوژن ، پروترومبين، گلوبولين وفاکتور 7.

متابوليسم کربوهيدرات:

تبديل گالاکتوز و فروکتوز به گلوکز

پس از جذب کربوهيدرات ، فروکتوز و گالاکتوز در کبد به گلوکز تبديل مي شوند. در سلول هاي کبدي آنزيم هايي جهت تبديل فرکتوز و گالاکتوز به گلوکز وجود دارد و کبد مونوساکاريدها را بيشتر به شکل گلوکز وارد جريان خون مي کند که مي تواند بدليل وجود مقادير زياد گلوکز فسفاتاز در سلول هاي کبدي باشد.

گلوکونئوژنز

ساخت گلوکز از اسيدهاي آمينه و لاکتات

متابوليسم چربی:

اکسيداسيون اسيدهاي چرب:

بخش اعظم تجزيه اسيدهاي چرب در کبد صورت مي گيرد.اسيدهای چرب ابتدا به استيل کوآ تبديل شده و چون استيل کوآ نمي تواند براحتي ازغشاء عبور کند ، با يک ملکول ديگر استيل کوآ ترکيب شده  و اسيد استو استيک تشکيل می دهد که براحتي از غشاء عبور مي کند و به سلول هاي هدف برای توليد انرژي منتقل می شود.

تشکيل کلسترول و ليپوپروتئين :

تمام ليپوپروتئين های پلاسما در کبد ساخته می شوند که محل ساخته شدن قسمت عمدهای از کلسترول نيز مي باشد .عملکرد اصلي ليپوپروتئين ها انتقال ليپيدها درخون است.

ساخت چربي از پروتئين ها و کربوهيدرات:

هنگامي که سلول هاي ذخيره کننده گليکوژن در کبد از گليکوژن اشباع شوند گلوکز درکبد به چربی تبديل مي شود .همچنين تعدادی از اسيدهای آمينه می توانند به چربی تبديل شوند.

متابوليسم پروتئين:

ساخت پروتئين پلاسما :

تقريبا تمام پروتئين های پلاسما توسط کبد ساخته مي شوند ، يکي از مهمترين اعمال کبد ساخت بعضی از اسيدهای آمينه ،از جمله تمام اسيد آمينه غيرضروری بدن است

دآميناسيون :

براي توليد انرژی از اسيدهای آمينه بايد دآمينه شوند که اين کار درکبد صورت مي گيرد.دآميناسيون به معنای برداشت گروههای آمينی از اسيدهای آمينه است

تشکيل اوره :

در فرايند دزآميناسيون مقدار زيادی مقدار زيادی آمونياک توليد مي شوند که بصورت اوره از کبد دفع مي شود.